پیرۆزبایى رێكخراوى بۆ پێشه‌وه‌ بۆ گه‌شه‌دانى مرۆیى به‌بۆنه‌ى جه‌ژنى جیهانى كرێكاران

تكلمي

, نوێ

رێكخراوى بۆ پێشه‌وه‌ بۆ گه‌شه‌دانى مرۆیى پیرۆزبایى له‌ هه‌موو كرێكارانى جیهان ده‌كات له‌هه‌ر كوێیه‌ك بن به‌بۆنه‌ى رۆژى جیهانی كریكارانه‌وه‌ كه‌ ده‌كاته‌ 1ى ئایارى هه‌موو ساڵێك.
له‌م رۆژه‌دا هه‌زاران كه‌س ئاهه‌نگ ده‌گێڕن به‌بۆنه‌ى ئه‌م یاده‌وه‌ .

سه‌ره‌تاى ئه‌م جه‌ژنه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌و خۆپیشاندانه‌ گه‌وره‌یه‌ى  كه‌ له‌ شارى شیكاگۆ لة نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانى ئه‌مه‌ریكا ساڵى 1886 به‌ڕێوه‌ چوو. ئه‌و سه‌رده‌مه‌ بوو نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و هه‌ندێ ده‌وڵه‌تى ئه‌وروپى دیكه‌ له‌ سه‌رمایه‌دارییه‌وه‌ به‌ره‌و ئیمبریالیزم چوون، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ و له‌ پێناو گه‌شه‌دانى ئابوورى سه‌رمایه‌داران كاتى كاركردنى كرێكارانیان   زیاتر كرد تا ئه‌و راده‌یه‌ى ماوه‌ى كاركردنى رۆژانه‌ى كرێكاران بوو به‌ 14-16 كاتژمێر له‌ رۆژێكدا به‌رامبه‌ر به‌ كرێیه‌كى كه‌م.ثاش بةردةوامبوونى خةبات و خؤثيشاندانى كريَكاران لة ئةمريكا و زؤر ولاَتانى ئةوروثى تر لة یه‌كى ئایارى ساڵى 1886 ئه‌م خۆپیشاندانه‌ بۆ فشار خستنه‌ سه‌ر سه‌رمایه‌داره‌كان بوو تا یاساى كاركردن بۆ ماوه‌ى هه‌شت كاتژمێر جێبه‌جێ بكه‌ن،هه‌ر بۆیه‌ له‌ 1 ى ئایار 350000 كرێكار  زیاتر له‌ 20000 كارگه‌ى ئه‌مریكى كاریان راگرت, كرێكاران چوونه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كان و حكومه‌تیش هه‌وڵى ئه‌وه‌ى دا كرێكاران سه‌ركوت بكا به‌ به‌كارهێنانى هێز. ئه‌مه‌ش بووه‌ هۆى راپه‌ڕینى كرێكاران له‌ سه‌راپاى جیهان، بۆیه‌ دواى مانگێك حكومه‌تى ئه‌مه‌ریكا یاساى كاركردنى بۆ ماوه‌ى هه‌شت كاتژمێر جێبه‌جێ كرد.

له‌ ته‌موزى 1889 كۆنگره‌ى نوێنه‌رانى سۆشیالستى جیهانى له‌پاریس بڕیارى دا  1ى ئایارى هه‌موو ساڵێك ب ببێته‌ جه‌ژنێكى هاوبه‌ش بۆ هه‌موو پرۆلیتارییه‌كانى جیهان، هه‌ر بۆیه‌ش كرێكاران له‌ ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریكا  بڕیاریان دا ئاهه‌نگى گه‌وره‌ بگێرن بۆ ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌ مه‌زنه‌ ، ئا له‌وێوه‌ جه‌ژنى كرێكاران له‌دایك بوو.

به‌هیواى  به‌ده‌ست هێنانى داخوازیه‌ ره‌واكانى كرێكاران .

اترك رد